گذشته استمراری
کارهای در حال انجام در زمان گذشته
کتابچه جامع گرامر انگلیسی
زمان گذشته استمراری در انگلیسی (Past Continuous)
به دنیای جذاب گرامر انگلیسی خوش آمدید! تصور کنید دوستتان از شما میپرسد: «دیروز ساعت ۸ شب کجا بودی؟ چند بار تماس گرفتم اما جواب ندادی!» شما در پاسخ میگویید: «ببخشید، داشتم شام میخوردم.» این دقیقاً همان جایی است که ما به زمان گذشته استمراری (Past Continuous) نیاز پیدا میکنیم.
در درسهای قبلی با زمان «حال استمراری» (Present Continuous) آشنا شدید و یاد گرفتید که چگونه در مورد کارهایی که همین الان در حال انجام هستند صحبت کنید. همچنین زمان «گذشته ساده» (Past Simple) را یاد گرفتید تا در مورد کارهایی که در گذشته تمام شدهاند حرف بزنید. حالا میخواهیم این دو مفهوم را با هم ترکیب کنیم!
زمان گذشته استمراری برای توصیف کارهایی استفاده میشود که در یک زمان مشخص در گذشته، در حال انجام بودهاند و هنوز تمام نشده بودند. این زمان به داستانهای ما رنگ و بوی زندگی میبخشد و به شنونده کمک میکند تا تصویر دقیقی از آنچه در گذشته در جریان بوده است، در ذهن خود بسازد.
در این درس جامع از هندبوک گرامر همزبان (Hamzaban)، قرار است ساختار، کاربردها و نکات طلایی این زمان را با هم یاد بگیریم.
ساختار زمان گذشته استمراری (Core Rules)
ساختن جملات در زمان گذشته استمراری بسیار شبیه به حال استمراری است، با این تفاوت که به جای استفاده از فعلهای کمکی am/is/are، از گذشتهی آنها یعنی was و were استفاده میکنیم.
فرمول کلی جملات مثبت: Subject (فاعل) + was / were + Verb-ing (فعل با آیانجی)
برای درک بهتر، بیایید به جدول زیر نگاهی بیندازیم:
| فاعل (Subject) | فعل کمکی (To Be) | فعل اصلی (Verb-ing) | ترجمه فارسی |
|---|---|---|---|
| I (من) | was | working | من داشتم کار میکردم |
| You (تو/شما) | were | working | تو داشتی کار میکردی / شما داشتید کار میکردید |
| He (او - مذکر) | was | working | او داشت کار میکرد |
| She (او - مونث) | was | working | او داشت کار میکرد |
| It (آن - اشیاء/حیوانات) | was | working | آن داشت کار میکرد |
| We (ما) | were | working | ما داشتیم کار میکردیم |
| They (آنها) | were | working | آنها داشتند کار میکردند |
نکته مهم یادآوری: همانطور که در درسهای قبل یاد گرفتید، برای اضافه کردن ing به انتهای افعال، باید قوانین املایی خاصی را رعایت کنید. مثلاً اگر فعلی به e ختم شود، e حذف میشود (مانند make -> making) و اگر فعلی به یک حرف صدادار و یک حرف بیصدا ختم شود، حرف آخر دو برابر میشود (مانند run -> running).
کاربردهای اصلی گذشته استمراری
حالا که با ساختار این زمان آشنا شدیم، بیایید ببینیم در چه موقعیتهایی باید از آن استفاده کنیم. زمان گذشته استمراری سه کاربرد بسیار مهم دارد:
۱. کاری که در یک زمان مشخص در گذشته در حال انجام بوده است
وقتی میخواهیم بگوییم در یک ساعت یا زمان دقیق در گذشته مشغول انجام چه کاری بودیم، از این زمان استفاده میکنیم.
مثالها:
- I was watching TV at 8 PM yesterday.
- دیروز ساعت ۸ شب داشتم تلویزیون تماشا میکردم.
- They were playing tennis at 10 o'clock this morning.
- آنها ساعت ۱۰ امروز صبح داشتند تنیس بازی میکردند.
- She was sleeping at midnight.
- او نیمهشب خواب بود (در حال خوابیدن بود).
- We were having dinner when you called, around 7 PM.
- حدود ساعت ۷ شب که زنگ زدی، ما داشتیم شام میخوردیم.
۲. کارهای قطع شده در گذشته (ترکیب با گذشته ساده)

این یکی از پرکاربردترین حالتهای گذشته استمراری است. تصور کنید در حال انجام کاری بودید (یک عمل طولانی و استمراری) که ناگهان یک اتفاق دیگر رخ میدهد و کار شما را قطع میکند (یک عمل کوتاه).
در اینجا برای عمل طولانی از گذشته استمراری و برای عمل کوتاه و ناگهانی از گذشته ساده استفاده میکنیم. معمولاً در این جملات از کلمه when (وقتی که) استفاده میشود.
مثالها:
- I was taking a shower when the phone rang.
- داشتم دوش میگرفتم که تلفن زنگ خورد. (دوش گرفتن عمل طولانی است، زنگ خوردن تلفن عمل کوتاه و قطعکننده)
- He was driving to work when he saw the accident.
- او داشت به سمت محل کار رانندگی میکرد که تصادف را دید.
- It started to rain when we were walking in the park.
- وقتی داشتیم در پارک قدم میزدیم، باران شروع به باریدن کرد.
- They were studying math when the lights went out.
- آنها داشتند ریاضی میخواندند که برق رفت.
۳. دو کار همزمان در گذشته (Parallel Actions)

گاهی اوقات دو کار به صورت همزمان در گذشته در حال انجام بودهاند. در این حالت برای هر دو کار از زمان گذشته استمراری استفاده میکنیم. در این ساختار معمولاً از کلمه while (در حالی که / در مدتی که) استفاده میشود.
مثالها:
- I was reading a book while my brother was playing video games.
- من داشتم کتاب میخواندم در حالی که برادرم داشت بازی ویدیویی میکرد.
- While my mother was cooking, my father was setting the table.
- در حالی که مادرم داشت آشپزی میکرد، پدرم داشت میز را میچید.
- They were talking loudly while the teacher was explaining the lesson.
- آنها داشتند بلند حرف میزدند در حالی که معلم داشت درس را توضیح میداد.
- What were you doing while you were waiting for the bus?
- وقتی داشتی منتظر اتوبوس میماندی، مشغول چه کاری بودی؟
جملات منفی در گذشته استمراری (Negative Sentences)
منفی کردن جملات در گذشته استمراری بسیار ساده است. فقط کافی است کلمه not را بعد از افعال کمکی was یا were قرار دهیم.
فرمول: Subject + was/were + not + Verb-ing
شما میتوانید از فرمهای مخفف نیز استفاده کنید که در مکالمات روزمره بسیار رایجتر هستند:
- was not -> wasn't
- were not -> weren't
| حالت کامل | حالت مخفف | ترجمه |
|---|---|---|
| I was not sleeping | I wasn't sleeping | من خواب نبودم (داشتم نمیخوابیدم) |
| You were not listening | You weren't listening | تو گوش نمیدادی |
| She was not working | She wasn't working | او کار نمیکرد |
| They were not studying | They weren't studying | آنها درس نمیخواندند |
مثالهای کاربردی:
- I wasn't sleeping when you called; I was just resting my eyes.
- وقتی زنگ زدی خواب نبودم؛ فقط داشتم به چشمانم استراحت میدادم.
- The kids weren't doing their homework. They were playing outside.
- بچهها مشغول انجام تکالیفشان نبودند. آنها داشتند بیرون بازی میکردند.
- She wasn't driving fast when the accident happened.
- وقتی تصادف رخ داد، او تند رانندگی نمیکرد.
- We weren't talking about you, I promise!
- ما نداشتیم درباره تو حرف میزدیم، قول میدم!
جملات سوالی در گذشته استمراری (Questions)
برای سوالی کردن در زمان گذشته استمراری، جای فاعل (Subject) و فعل کمکی (was/were) را با هم عوض میکنیم.
الف) سوالات بله/خیر (Yes/No Questions)
این سوالات با Was یا Were شروع میشوند و پاسخ آنها بله یا خیر است.
فرمول: Was/Were + Subject + Verb-ing?
مثالها:
- Were you sleeping at 10 PM?
- آیا ساعت ۱۰ شب خواب بودی؟
- پاسخ کوتاه: Yes, I was. / No, I wasn't.
- Was he studying for the exam yesterday?
- آیا او دیروز داشت برای امتحان درس میخواند؟
- پاسخ کوتاه: Yes, he was. / No, he wasn't.
- Were they waiting for us?
- آیا آنها داشتند منتظر ما میماندند؟
- پاسخ کوتاه: Yes, they were. / No, they weren't.
ب) سوالات با کلمات پرسشی (Wh- Questions)
اگر بخواهید اطلاعات بیشتری بگیرید و از کلمات پرسشی مانند What (چه چیزی)، Where (کجا)، Why (چرا) و Who (چه کسی) استفاده کنید، کافی است این کلمات را در ابتدای سوالات بله/خیر قرار دهید.
فرمول: Wh-word + was/were + Subject + Verb-ing?
مثالها:
- What were you doing at 8 PM last night?
- دیشب ساعت ۸ داشتی چه کار میکردی؟
- Where was she going when you saw her?
- وقتی او را دیدی، داشت کجا میرفت؟
- Why were they laughing so loudly?
- چرا آنها داشتند آنقدر بلند میخندیدند؟
- Who were you talking to on the phone?
- داشتی با چه کسی با تلفن حرف میزدی؟
تفاوت گذشته ساده و گذشته استمراری (یک مقایسه مهم)
بسیاری از زبانآموزان این دو زمان را با هم اشتباه میگیرند. بیایید با یک مثال ساده تفاوت آنها را مشخص کنیم:
- Past Simple (گذشته ساده): برای کارهایی که در گذشته شروع و تمام شدهاند.
- I walked to school yesterday. (دیروز پیاده به مدرسه رفتم - کار تمام شده است)
- Past Continuous (گذشته استمراری): برای کارهایی که در گذشته در میانه انجام شدن بودهاند.
- I was walking to school at 8 AM. (ساعت ۸ صبح در مسیر مدرسه بودم و داشتم پیاده میرفتم - کار هنوز تمام نشده بود)
اشتباهات رایج (Common Mistakes)
دنیای یادگیری زبان پر از اشتباهات شیرین است که به ما کمک میکنند پیشرفت کنیم. در اینجا چند اشتباه رایج که زبانآموزان فارسیزبان در مورد گذشته استمراری مرتکب میشوند را بررسی میکنیم:
۱. فراموش کردن فعل کمکی (was/were)
- ❌ اشتباه:
I going to the store when I saw him. - ✅ درست:
I was going to the store when I saw him. - توضیح: در فارسی ما میگوییم «داشتم میرفتم»، اما در انگلیسی حتماً باید از فعل کمکی
to beدر زمان گذشته استفاده کنید.
۲. استفاده از افعال حالتی (Stative Verbs) در حالت استمراری
همانطور که در درس حال استمراری یاد گرفتید، افعالی که نشاندهنده حالت، احساس یا مالکیت هستند (مانند know, want, like, love, understand, belong) معمولاً با ing استفاده نمیشوند.
- ❌ اشتباه:
I was knowing the answer. - ✅ درست:
I knew the answer.(باید از گذشته ساده استفاده کنید)
۳. عدم تطابق فاعل و فعل کمکی
- ❌ اشتباه:
You was working very hard. - ✅ درست:
You were working very hard. - توضیح: دقت کنید که برای You, We, They همیشه باید از
wereاستفاده کنید، حتی اگرYouبه معنای مفرد (تو) باشد.
۴. جابجا استفاده کردن When و While
- ❌ اشتباه:
While he arrived, I was watching TV. - ✅ درست:
When he arrived, I was watching TV.(یا:He arrived while I was watching TV.) - توضیح: کلمه
Whenمعمولاً قبل از عمل کوتاه (گذشته ساده) میآید، در حالی که کلمهWhileهمیشه قبل از عمل طولانی (گذشته استمراری) قرار میگیرد.
نکات تمرینی (Practice Tips)
یادگیری گرامر بدون تمرین مثل خواندن کتاب آشپزی بدون پختن غذاست! برای تسلط بر زمان گذشته استمراری، پیشنهادهای زیر را امتحان کنید:
- تکنیک خاطرهنویسی ساعتی: یک روز از هفته گذشته را در نظر بگیرید. روی یک کاغذ بنویسید که در ساعتهای مختلف (مثلاً ۹ صبح، ۱ ظهر، ۵ عصر و ۱۰ شب) دقیقاً مشغول چه کاری بودید.
- مثال: At 9 AM, I was drinking coffee.
- توصیف صحنه فیلم: یک فیلم یا سریال تماشا کنید. فیلم را ناگهان متوقف کنید (Pause) و با صدای بلند به انگلیسی بگویید که شخصیتها در آن لحظه دقیقاً مشغول چه کاری بودند. (They were running, he was shouting...)
- استفاده از هوش مصنوعی همزبان: بهترین راه برای تسلط بر این ساختار، مکالمه واقعی است. با استفاده از دستیار هوشمند همزبان (Hamzaban) میتوانید در محیطی بدون استرس مکالمه کنید. به هوش مصنوعی همزبان بگویید: "Let's practice the past continuous tense. Ask me what I was doing yesterday." و سعی کنید به سوالات او با ساختار صحیح پاسخ دهید.
- تمرینهای تعاملی: در اپلیکیشن همزبان، به بخش تمرینات گرامر سطح A2 بروید و تستهای مربوط به تفاوت Past Simple و Past Continuous را حل کنید تا چشم و ذهنتان به این الگوها عادت کند.
شما با موفقیت یکی از مهمترین زمانهای زبان انگلیسی را یاد گرفتید. حالا داستانهای شما در زبان انگلیسی بسیار جذابتر و پرجزئیاتتر خواهند بود. به تمرین ادامه دهید و فراموش نکنید که اشتباه کردن بخشی از مسیر یادگیری است!
