ضمایر اشاره و ملکی
اشاره به اشیاء و بیان مالکیت
کتابچه جامع گرامر انگلیسی
مقدمه: چرا ضمایر اشاره و ملکی مهم هستند؟
به دنیای شگفتانگیز گرامر زبان انگلیسی خوش آمدید! اگر درسهای قبلی را به خاطر داشته باشید، ما با ضمایر فاعلی (مثل I, You, He) و فعل بودن (To Be) آشنا شدیم و یاد گرفتیم چطور اسمها را جمع ببندیم. حالا زمان آن رسیده است که یک قدم بزرگ به جلو برداریم.
تصور کنید در یک فروشگاه هستید و میخواهید به فروشنده بگویید «این پیراهن را میخواهم، نه آن یکی را» یا میخواهید به دوستتان بگویید «این ماشینِ من است». برای بیان این مفاهیم بسیار ساده و روزمره، ما به دو ابزار مهم در زبان انگلیسی نیاز داریم: ضمایر اشاره (Demonstratives) و کلمات ملکی (Possessives).
در این درس جامع از همزبان (Hamzaban)، ما یاد میگیریم که چگونه به اشیاء و افراد در فواصل دور و نزدیک اشاره کنیم و چگونه نشان دهیم که چیزی متعلق به چه کسی است. یادگیری این مبحث به شما کمک میکند تا جملات بسیار کاربردیتری بسازید و منظور خود را با دقت بیشتری بیان کنید.
بخش اول: کلمات اشاره (Demonstratives)
کلمات اشاره در زبان انگلیسی برای نشان دادن اشیاء، حیوانات یا افراد استفاده میشوند. انتخاب کلمه اشاره مناسب به دو عامل بستگی دارد:
- فاصله (Distance): آیا چیزی که به آن اشاره میکنیم به ما نزدیک (Near) است یا از ما دور (Far) است؟
- تعداد (Number): آیا به یک چیز اشاره میکنیم (مفرد/Singular) یا به چند چیز (جمع/Plural)؟
در زبان انگلیسی ما چهار کلمه اشاره اصلی داریم: this, that, these, those.

جدول راهنمای کلمات اشاره
| تعداد | نزدیک (Near) | دور (Far) |
|---|---|---|
| مفرد (Singular) | This (این) | That (آن) |
| جمع (Plural) | These (اینها) | Those (آنها) |
نکته طلایی: از آنجایی که شما در درسهای قبلی با فعل
To Beآشنا شدهاید، به یاد داشته باشید که برای کلمات مفرد (thisوthat) همیشه از فعلisو برای کلمات جمع (theseوthose) همیشه از فعلareاستفاده میکنیم.
۱. بررسی This (این)
از this برای اشاره به یک شخص، شیء یا مکان که در نزدیکی ما قرار دارد استفاده میکنیم.
- This is my new car. این ماشین جدید من است.
- This is not a good idea. این ایده خوبی نیست.
- Is this your phone? آیا این تلفن شماست؟
- This book is very interesting. این کتاب بسیار جالب است.
۲. بررسی That (آن)
از that برای اشاره به یک شخص، شیء یا مکان که از ما دور است استفاده میکنیم.
- That is a tall building. آن یک ساختمان بلند است.
- That is not my pen. آن خودکار من نیست.
- Is that the new teacher? آیا آن معلم جدید است؟
- That cat is sleeping. آن گربه خوابیده است.
۳. بررسی These (اینها)
از these برای اشاره به دو یا چند شخص، شیء یا مکان که در نزدیکی ما قرار دارند استفاده میکنیم. این کلمه شکل جمع this است.
- These are my friends. اینها دوستان من هستند.
- These apples are not sweet. این سیبها شیرین نیستند.
- Are these your shoes? آیا اینها کفشهای شما هستند؟
- These boxes are heavy. این جعبهها سنگین هستند.
۴. بررسی Those (آنها)
از those برای اشاره به دو یا چند شخص، شیء یا مکان که از ما دور هستند استفاده میکنیم. این کلمه شکل جمع that است.
- Those are beautiful flowers. آنها گلهای زیبایی هستند.
- Those students are not in my class. آن دانشآموزان در کلاس من نیستند.
- Are those your keys? آیا آنها کلیدهای شما هستند؟
- Those dogs are very friendly. آن سگها خیلی مهربان هستند.
بخش دوم: صفات ملکی (Possessive Adjectives)
حالا که یاد گرفتیم چطور به اشیاء اشاره کنیم، میخواهیم یاد بگیریم چطور بگوییم این اشیاء متعلق به چه کسی هستند. در زبان فارسی، ما معمولاً از پسوندها استفاده میکنیم (مثل: کتابم، ماشینت، خانهاش). اما در زبان انگلیسی، ما از کلمات جداگانهای به نام صفات ملکی استفاده میکنیم که همیشه قبل از اسم میآیند.

جدول صفات ملکی در مقایسه با ضمایر فاعلی
| ضمیر فاعلی (Subject) | معنی | صفت ملکی (Possessive Adjective) | معنی (مالِ...) |
|---|---|---|---|
I | من | My | ...ِ من (ـَم) |
You | تو / شما | Your | ...ِ تو / شما (ـَت / ـِتان) |
He | او (مرد) | His | ...ِ او (ـَش - برای مرد) |
She | او (زن) | Her | ...ِ او (ـَش - برای زن) |
It | آن (شیء/حیوان) | Its | ...ِ آن (ـَش - برای غیرانسان) |
We | ما | Our | ...ِ ما (ـِمان) |
They | آنها | Their | ...ِ آنها (ـِشان) |
قاعده مهم: صفات ملکی هرگز به تنهایی استفاده نمیشوند. آنها همیشه به یک اسم (Noun) نیاز دارند تا معنی پیدا کنند. ساختار:
صفت ملکی + اسم(مثال:My car)
مثالهای کاربردی برای صفات ملکی
My (مال من):
- My name is Ali. اسم من علی است.
- This is my house. این خانه من است.
Your (مال تو / مال شما):
- Is this your bag? آیا این کیف شماست؟
- Your eyes are blue. چشمان تو آبی هستند.
His (مال او - مرد):
- His brother is a doctor. برادر او (مرد) یک دکتر است.
- That is his computer. آن کامپیوتر اوست.
Her (مال او - زن):
- Her hair is long. موی او (زن) بلند است.
- These are her books. اینها کتابهای او هستند.
Its (مال آن - شیء یا حیوان):
- The cat is drinking its milk. گربه در حال نوشیدن شیرش است.
- This tree is losing its leaves. این درخت در حال از دست دادن برگهایش است.
Our (مال ما):
- Our team is the best. تیم ما بهترین است.
- Those are our tickets. آنها بلیتهای ما هستند.
Their (مال آنها):
- Their car is very fast. ماشین آنها خیلی سریع است.
- I like their new house. من از خانه جدیدشان خوشم میآید.
بخش سوم: ضمایر ملکی (Possessive Pronouns)
تا اینجا یاد گرفتیم بگوییم "این کتابِ من است" (This is my book). اما گاهی اوقات میخواهیم کوتاهتر صحبت کنیم و بگوییم "این مال من است" (This is mine). در این حالت، چون اسم (کتاب) را حذف میکنیم، دیگر نمیتوانیم از صفات ملکی استفاده کنیم. اینجا باید از ضمایر ملکی استفاده کنیم.
ضمایر ملکی جانشین "صفت ملکی + اسم" میشوند تا از تکرار جلوگیری کنند.
جدول ضمایر ملکی
| صفت ملکی (+ اسم) | ضمیر ملکی (بدون اسم) | معنی در فارسی |
|---|---|---|
My (book) | Mine | مالِ من |
Your (book) | Yours | مالِ تو / شما |
His (book) | His | مالِ او (مرد) |
Her (book) | Hers | مالِ او (زن) |
Its (book) | (استفاده نمیشود) | - |
Our (book) | Ours | مالِ ما |
Their (book) | Theirs | مالِ آنها |
مقایسه صفت ملکی و ضمیر ملکی در جملات
به این مثالها دقت کنید تا تفاوت را کاملاً درک کنید:
-
حالت اول (صفت ملکی): This is my pen. (این خودکار من است.)
-
حالت دوم (ضمیر ملکی): This pen is mine. (این خودکار مال من است.)
-
حالت اول: Are these your shoes? (آیا اینها کفشهای شما هستند؟)
-
حالت دوم: Are these shoes yours? (آیا این کفشها مال شما هستند؟)
-
حالت اول: That is not our car. (آن ماشین ما نیست.)
-
حالت دوم: That car is not ours. (آن ماشین مال ما نیست.)
-
حالت اول: I don't have a pen. Can I borrow her pen? (من خودکار ندارم. میتوانم خودکار او را قرض بگیرم؟)
-
حالت دوم: I don't have a pen. Can I borrow hers? (من خودکار ندارم. میتوانم مال او را قرض بگیرم؟)
بخش چهارم: مالکیت با آپوستروف اس ('s)
ما یاد گرفتیم چطور با استفاده از کلماتی مثل my یا his مالکیت را نشان دهیم. اما اگر بخواهیم بگوییم چیزی متعلق به یک شخص خاص (مثلاً علی، مریم، یا معلم) است، چه کار میکنیم؟ در زبان فارسی ما از یک کسره (ـِ) استفاده میکنیم (ماشینِ علی). در زبان انگلیسی، ما به انتهای اسم شخص مالک، یک آپوستروف و حرف اس ('s) اضافه میکنیم.
ساختار:
اسم مالک + 's + چیزی که به او تعلق دارد
۱. مالکیت برای اسامی مفرد
برای افراد و حیوانات مفرد، فقط کافی است 's را به انتهای اسم اضافه کنید.
- Ali's car is blue. ماشینِ علی آبی است.
- Sarah's bag is on the table. کیفِ سارا روی میز است.
- The teacher's book is here. کتابِ معلم اینجاست.
- The dog's toy is red. اسباببازیِ سگ قرمز است.
۲. مالکیت برای اسامی جمع با قاعده (که به s ختم میشوند)
در درسهای قبل یاد گرفتید که بیشتر اسمها در انگلیسی با گرفتن s جمع بسته میشوند (مثل boys, students). اگر بخواهیم برای این اسامی جمع مالکیت ایجاد کنیم، چون خودشان در انتها s دارند، دیگر نیازی به اضافه کردن s جدید نیست. فقط یک آپوستروف (') بعد از s جمع قرار میدهیم.
- The boys' room is very big. اتاقِ پسرها خیلی بزرگ است. (نه The boys's room)
- The students' tests are on the desk. برگههای امتحانِ دانشآموزان روی میز است.
- My parents' house is beautiful. خانهِ والدین من زیباست.
۳. مالکیت برای اسامی جمع بیقاعده
برخی کلمات جمع در انگلیسی s نمیگیرند (مثل men, women, children). برای این کلمات، دقیقاً مثل اسامی مفرد، از 's استفاده میکنیم.
- The children's toys are everywhere. اسباببازیهای بچهها همه جا هستند.
- The men's bathroom is on the left. دستشویی آقایان در سمت چپ است.
بخش پنجم: کلمه پرسشی Whose (مال چه کسی)
وقتی یک شیء را پیدا میکنید و میخواهید بدانید متعلق به چه کسی است، باید از کلمه پرسشی Whose استفاده کنید. Whose به معنی «مال چه کسی» یا «متعلق به چه کسی» است.
ساختار:
? + فعل To Be + اسم + Whose
-
Whose pen is this? این خودکار مال چه کسی است؟ پاسخ: It is my pen. / It is mine. / It is Ali's.
-
Whose shoes are these? این کفشها مال چه کسی هستند؟ پاسخ: They are her shoes. / They are hers.
-
Whose car is that? آن ماشین مال چه کسی است؟ پاسخ: It is my father's car.
اشتباهات رایج (Common Mistakes)
زبانآموزان در سطح مبتدی معمولاً در این مباحث دچار چند اشتباه خاص میشوند. با دقت در موارد زیر، شما میتوانید از این اشتباهات جلوگیری کنید:
۱. اشتباه گرفتن it's و its
این یکی از رایجترین اشتباهات حتی در بین انگلیسیزبانان بومی است!
- کلمه
it's(با آپوستروف) مخففit is(آن است) است. - کلمه
its(بدون آپوستروف) صفت ملکی به معنای «مال آن / ـَش» است.
غلط: The dog is playing with it's ball. درست: The dog is playing with its ball. (سگ دارد با توپش بازی میکند.)
۲. اشتباه گرفتن they're، their و there
این سه کلمه تلفظ کاملاً یکسانی دارند اما معانی متفاوتی دارند:
They're: مخفف They are (آنها هستند).Their: صفت ملکی (مال آنها).There: قید مکان (آنجا).
غلط: There house is beautiful. درست: Their house is beautiful. (خانه آنها زیباست.)
۳. استفاده همزمان از The/A با صفات ملکی
در زبان انگلیسی، صفات ملکی جایگزین حروف تعریف (a, an, the) میشوند. هرگز نمیتوانید این دو را با هم بیاورید.
غلط: This is the my book. درست: This is my book. (این کتاب من است.)
۴. عدم تطابق کلمه اشاره با اسم
اگر از these یا those استفاده میکنید، اسم بعد از آنها حتماً باید جمع باشد.
غلط: I like these car. درست: I like these cars. (من این ماشینها را دوست دارم.)
نکات تمرینی (Practice Tips)
یادگیری گرامر با خواندن تمام نمیشود؛ شما باید آن را به کار ببرید. در اینجا چند روش عالی برای تمرین این درس آورده شده است:
- تمرین برچسب زدن ذهنی: در اتاق خود بنشینید و به اشیاء اطراف نگاه کنید. سعی کنید در ذهن خود با استفاده از ضمایر اشاره و ملکی جمله بسازید. مثلاً به خودکارتان اشاره کنید و بگویید: This is my pen. به تلویزیون در آن سوی اتاق اشاره کنید و بگویید: That is our TV.
- گفتگو با هوش مصنوعی: بهترین راه برای تثبیت این مطالب، تمرین مکالمه است. شما میتوانید با استفاده از معلم هوش مصنوعی همزبان (Hamzaban) این جملات را تمرین کنید. از هوش مصنوعی بخواهید سناریویی برای خرید در یک فروشگاه ایجاد کند تا شما مجبور شوید از کلماتی مثل this, that, these, و those استفاده کنید.
- ساختن جملات متضاد: برای تمرین بیشتر، جملاتی با صفات ملکی بنویسید و سپس آنها را به ضمایر ملکی تبدیل کنید. (مثال: This is her bag -> This bag is hers).
- تستهای تعاملی: در اپلیکیشن همزبان، تمرینهای تعاملی زیادی برای تشخیص جایگاه درست
itsوit'sوجود دارد. حتماً آنها را انجام دهید تا این تفاوت مهم ملکه ذهنتان شود.
با تمرین مستمر، استفاده از این کلمات برای شما به اندازه زبان مادریتان طبیعی خواهد شد. در درسهای بعدی میبینیم که چگونه میتوانیم این جملات را با استفاده از صفات توصیفی (مثل رنگها و اندازهها) جذابتر کنیم. موفق باشید!
